HEBNES, gardsnr

HEBNES, gardsnr. 13.

Garden Hebnes, den største gard i Jelsa, ligg på neset mellom Sandsfjorden og Vindafjorden. Garden var på 8 laup 2 pund 6 mark smør i skyld.

Jens Kraft skriv i sin «Beskrivelse over Stavanger Amt» i året 1842 (2. utgave): «Hemnes, alminnelig kalt Hebnes og fordum Heifnes, skylddende 8 ¾ 1. sm. prestegjeldets betydeligste gård, der har en bekvem beliggende på et av Sands og Nedstrandsfjorden dannet nes, med mange minnesmerker fra oldtiden og skal etter sagnet i fortiden ha vært kongebolig.»

Lenger ute i boka skriv han: «Viktigere i antikvarisk henseende er den forhen anførte store gård Hemnes eller Hebnes. Her ser man nemlig på et sted ni merkelige kjempehouge, oppkastet dels av jord og sand, dels av kampestene. Og noe over 200 skridt ovenfor disse på brinken av en bakke en 12 fot høy bautesten. En av hougene, måske en skipshoug, der har vært 110 fot lang, men i den nyere tid således er overskåren på midten av en aker, at kun begge ender med deres hjørnestene tillikemed noe av sidene er i behold, kalles kong Hebs grav og ommeldte sten Hebs sværd. Dessuten ligger fem til seks hundre skridt i NV fra disse houge, nær sjøen, noen store avlange og av runde stene sammenkastede houge.»

Hebnes (Heimnes) var nok befolka lenge før historisk tid. I mellomalderen var Hebnes bustad for hovdingar. Den tid var vel Hebnes einmannsbruk.

Den eldste av desse hovdingar me kjenner til var Torstein av Heimnes. Han var ein av dei store hovdingar i birkebeinarhera. Me høyrer han første gong nemnd i 1204, men mest kjend er han frå slaget i Oslo 1240. Han var då ein eldre mann og bar merket til Håkon Håkonson. Han gjekk då så hardt på at kongen måtte stogga litt på han så hera kunne fylgja med.

Torstein av Hemnes si kona, fru Gudrid, finn me i Bergen saman med Kristine, dotter av kong Sverre, og Margreta, Dagfinn Bondes kone. Det var den tids fornemste damer, så Gudrid må vera av høg byrd. Elles kjenner me lite til ættetilhøve til Torstein og Gudrid på Heimnes.

I siste halvpart av 1200 talet lever hovdingen Arnbjørn på Heimnes. Det er mogeleg at han er i ætt med den før nemnde Torstein. Ikr. 1286 skriv Arnbjørn sitt testamente. Dette testamente er skrive på gamalnorsk og står prenta i Diplomatarium Norvegicum I side 65. Oversett til nynorsk lyder det slik

« I namnet til Faderen og Sonen og den Heilage Ande. Då ingen ting er mannen vissare enn dauden og ingen ting uvissare enn daudens time, difor gjer eg Arnbjørn av Heimnes mitt testamente Gud til ære og vørnad og meg til syndsforlating og sjelehjelp. Med dette gjev eg til Jorsalaland 20 merker i gangbart sølv. Til St. Svithuns stad halvsjuande månadsmatabol i Mjølhus og halvtredje i Ormstad i Klepp kyrkjesokn, halvparten skal kyrkja ha for gravstaden min og halvparten korsbrørne for at dei skal opphalda sjelstida og halda sjelemesse og la ringja når liket mitt ligg på båra og sidan kvar årtidsdagen min. Til Olavs kyrkja 3 merker vege (sølv), og eit bjørneskinn til Marie alter. Til Marie kyrkja ei mark. Til Peters kyrkja ei mark. Til Marteins kyrkja ei mark. Til Utstein 3 merker og eit bjørneskinn. Til Jelsa kyrkja 3 merker og bjørneskinn. Til Sæbø kyrkja ei mark. Til Nessa kyrkja ei mark. Til Hinderå kyrkja ei mark. -Til Sjernarøy (skrive Siannar) kyrkja ei mark. Opplese meg fattige mann til freds.

Tiar her tilstades desse skipan : herm Arne biskop, sira Ingemund og sira Peter, korsbrør, herra Halldor Kollr, herra Basse, Pål på Haga, Erik Randaberg, Torstein i Hovda og mange andre gode menn.»

Det vart strid om dei to gardane Arnbjørn ga til Stavanger og Bomkapitlet seinare. Bispen tok truleg gardane til seg som sine eigne, noko som korsbrørne ikkje ville finna seg i. Dei anka saka inn for paven som seinare lyste bispen i bann. Men bispen var ein hard kar som held striden gåande så lenge han levde. Me har eit brev frå tida ikr. 1295, brevet er ikkje datert. Det er frå sysselmannen Basse Guttormson og er eit vitnemål om det som gjekk for seg då Arnbjørn av Heimnes sette opp sitt testamente. I nynorsk oversetjing lyder det slik:

«Alle Guds venner og sine, dei som dette brev ser eller høyrer, sender Basse Guttormson Guds helsing og si.

Eg gjer alle menn kjend med at eg var tilstades då Arnbjørn av Heimnes gjorde og for alltid sette opp sitt testamente. Til Svithuns kyrkja ga han 9 månadsmatabol med dei skilorda at halvparten skulle staden eiga og halvparten korsbrørne. Og skulle dei halda årtida hans høytidleg kvar 12. månad såleis som dei er vane å halda årtida åt hovdingar. Desse var tilstades : herra biskop, Sira Ingemund og Peder korsbrør, sira Reidar prest, Guttorm klerk og Styrr og mange andre gode menn. Og til sant vitnemål sette eg herfor mitt segl.»

På 1500 talet budde Olav (Jensson) på Hebnes. Han må vera av Losnaætta ettersom etterkomarane hans i 1599 var med og selde Amblegodset i Sogn. Dette godset var Losnagods. Sønene hans, Åge og Orm, bur på Hebnes i 1563. Åge Olavson vart seinare gift med enka etter Jakob Koll på Nessa, Liva Olavsdtr., og flytte dit. Orm -Olavson vart gift med enka etter Olav på Skiftun, Bergitte Sevatsdtr., og busette seg der. Etterkomarane til Åge og Orm eig seinare odelsgodset i Hebnes Storstov 2 1. sm. 3 vett korn.

Garden Hebnes var i den tid me kjenner til delt i 5 bruk. Det var Hebnes Storstov 2 1. sm. 3 vett korn, odelsgods. Hebnes Litlastov på 2 1. sm. benefisert bispen i Stavanger. Hebnes Nordhus 2 1. sm. var krongods. Hebnes Østhus 2 1. sm. var adelsgods, men gjekk på 1600 talet over til odelsgods. Hebnes Klovning var 5. bruk og var på 2 pd. 6 m. sm. og benefisert Stavanger prestebol.

I matrikkelen frå gamal tid var oftast Storstov og Litlastov rekna under eit, likeeins Nordhus og Østhus. Alle hus var samla i eit tun og jorda skift i teigar rundt om på garden. I ein syns og taksasjonsforretning på

Hebnes Litlastov i 1815 heiter det at « jordene er adspredt mellem de andre besitteres marker og akre.» Først i 1837 er det utskiftning i minnelighet over garden Hebnes, då fekk kvar oppsitjar meir samla bruk.

Før 1838 var det tri matr.nr. på Hebnes. Storstov og Litlastov matr.nr. 11, Nordhus og Østhus matr.nr. 12, Klovning matr.nr. 77. I matrikkelen av 1838 får Hebnes matr.nr. 76, og i matrikkelen frå 1886 Hebnes gardsnr. 13. Då er det 10 bruksnr. på garden: Br.nr. 1 Storstov, br.nr. 2 og 3 Litlastov som då er delt i to bruk og kalla Prestestova, br.nr. 4 og 5. Nordhus som då er delt i to like bruk, Madlastova og Oppistov, br.nr. 6 Framigard (før Østhus), br.nr. 7, 8, 9 og 10 Hebnes Klovning som nå er delt i 4 bruk, to bruk kalla Randistov, eit bruk Myra og eit bruk kalla Bakken.

Etter matrikkelen frå 1668: Hemnes matr.nr. 11, 12 og 77. 8 laup smør 3 vett korn. De Gjedders eig 2 1. sm. Bispestolen i Stavanger 2 1. sm. Resten er odelsgods. Kvar eigar rår med bygsla av sitt gods. Til Hemnes ligg og Klovning som skylder 2 pd. 6 m. sm. benefisert Stavanger prestebol med rett til bygsla. Heile garden Hebnes sår 37 tn. korn. Før 104 naut og 6 hestar. Ein kvernstad og brenneskog til husbehov. Hemnes er ein alminnelig tingstad og har stor ulempe av almuen som samlast der til fjerdingstinget. Landskylda sett til 8 1. 2 pd. 6 m. sm. 3 vett korn, leidang 2 huder, 8 geitskinn og 8 kalvskinn. Tiende 37 spn. korn. Småreidsla 1 sl. dl. 13 sk.

Dei seinare matriklar vart omtala under dei einskilde bruk. Det same med dei seinare eigetilhøve til kvart bruk.

I 1519 er desse nemnd som skattebetalarar på Hebnes: Ingebret, Torbjørn, Arne og Olav. I 1521 nemnde: Arne, Olav, Tormod og Torbjørn.

I skattelista frå 1563 står Åge Hebnes som jordeigande bonde og betalar 7 dl. i skatt, som leiglending betalar han 1 dl. i skatt. Henrik Hebnes betalar 18 sk. som jordeigande bonde. Leiglendingar elles på Hebnes i 1563 var Sjur, Orm og Olav, kvar betalar 1 dl. i skatt.

Mellom dei lagrettesmenn som valde utsendingar til kongehyllinga i Oslo 1591 er også Jens Hebnes, kanskje ein son av Olav Jensson, far til Åge og Orm Olavsøner.

Storstov, Hebnes, bruksnr. 1.

Storstov var odelsgodset på Hebnes. Bruket var på 2 laup smør 18 spann korn. På 1500 talet budde Olav jensson i Storstov som han åtte. To søner kjenner me til: Åge Olavson som budde på Nessa i Nedstrand, og Orm Olavson som budde på Skiftun i Hjelmeland. Godset i Storstov arva Åge og Orm kvar sin halvpart av med 1 1. sm. 9 sp. korn på kvar. Etterkomarane deira åtte godset like til ikr. 1760 då Ingebret Ingebretson frå Foldøy kjøpte det.

Etter at Åge og Orm var flytte frå Hebnes vart det sett inn leiglendingar i Storstov like til soneson til Orm på Skiftun, Johannes Olson Byrkjeland i Imsland, overtok sin odel i Hebnes Storstov og busette seg der ikr. 1640. Johannes Olson brukte heile Storstov. Men sonen hans, Ola Johannesson, bruka å byrja med berre sin eigande part av Storstov. Andre halvpart bruka Ola Olson Hebnes. Jon Ågeson Tøtland, ætling etter Åge Olavson Hebnes, hadde utanom sin halvpart i Storstov panta til seg 1 ½ vett korn i bruket og fekk såleis bygselretten over bruket. Han var ikkje så sers nøgd med leiglendingane sine og får i 1666 amtmann Below til å skriva ut stemning på dei

«Jeg Henrich Below til Hvidsted gård hilser Eder Ole Johannesen og Ole Olsen boendes på Hemnes i Jelse skibrede med Gud. Vid at Eders husbond ærlig og velakte mann Jon Agesen Tøtland av Hjelmeland skibrede for mig

lader andrage hvorledes I nu på tredje års tid har motvilligen med Eders landskyld innesittet, hvorav han som er jordeieren årligen må tole høystbemeldte Ko: Ma :s skatter og skylder, hvilken Eders nachlassighet med landskyldens inneståelse er stedigt mot landsloven. Derfor bemeldte Eders husbond formener at I ikke alene har forbrudt Eders feste og bygsel, men enn dette års avvekst av hø og korn, så og vederlag av annen Eders formue for forleden åringers grøde, hvorpå han min arrest begjærer, des beskaffenhet yderligen for retten Eder andraget vorder.

På høystbemeldte Ko: Ma: min nådige arveherres vegne befales Eder forn. Ole Johannesen og Ole Olsen å møte forn. Jon Agesen eller hans fullmektig for den sorenskriver Mickal Hansen og seks upartiske domsmenn på første holdende Jelse skibredeting udi rette, og da en endelig og rettmessig dom i denne sak å være undergiven, medhavende til samme tid Eders førstebygselseddel og elles hva I kan have Eder til besittelse, ladende samtlig ingenlunde under lovens straff.

Actum Stavanger kongsgård 19. september 1666.»

Saka var ikkje framme på Jelsa skibreideting, så truleg har dei ordna seg imellom innan den tid.

I 1672 betalar dei av Storstov og Litlastov tilsaman 14 ½ rd. i skatt.

I matr.utkastet frå 1723: Hemnes Storstov 2 1. sm. 3 v. korn. Sjølegd. Har knapp brenneved og ei flaumkvern. Stein brukar alt. Sår 6 tn. og haustar 30 tn. korn. Før 1 hest, 10 naut og 6 sauer.

Etter matr. 1838: Gamalt matr.nr. 11, nytt matr.nr. 76. 6 pund smør 18 spann korn. Ny skyldnemning 7 dl. 2 sk.

Etter matr. 1851: Nytt matr.nr. 58, løpenr. 131. Skylda den same.

I vurderinga til ny matrikkel, som tok til i 1864, vart Storstov vurdert såleis: Hemnes Storstov, eigar Ingebret. Gamal skyld 7 dl. 2 sk. Sår ½ tn. bygg, haustar 5 tn. 9 tn. havre, haustar 68 tn. 7 tn. poteter, haustar 50 tn. Før 2 hestar, 12 kyr, 4 ungnaut og 40 sauer. Åkerland 28 mål, england 74 mål. Innmarka verdsett til 1050 spd. Tillegg for dyrkningsjord 95 spd. Tillegg for lett adkomst 211 spd. Tillegg for lett å vinna 211 spd. tilsaman 1567 spd. for innmarka. Tillegg for beite 400 spd. For skogen 620 spd. For vassfall 35 spd. Brukets verdi tilsaman 2620 spd. Framlegg til ny skyld 7 dl. 53 sk.

Resultatet av denne vurderinga var matrikkelen av 1886: Hebnes Storstov, gardsnr. 13 bruksnr. 1 av skyld 12 mark 52 øre.

Etter matrikkelen 1906: Gardsnr. 13, bruksnr. 1 av skyld 12 mark 2 øre.

Brukarar etter 1600.

1. Per Henrikson

bygslar Storstov truleg før 1600. Frå 1603 til 1630 er han oppført i lensrekneskapen. Han er i 1620 åra lensmann i Jelsa, visstnok berre nokre år. I lensrekneskapen 1622-23 står om Hebnes Storstov: «Denne gård bruker lensmannen ledingsfri for sin tjeneste og umake.»

Per Hebnes var ein mann som sa si meining like ut. Det måtte han sumtid stå til rette for. Han sa om Hans skreddar som av og til tok seg den fridom å skriva ymse brev for folk at Hans skreiv brev både her og der og burde få skam for umaken sin. Per var lensmann då og Hans skreddar ville ikkje tola slikt av lensmannen. Per hadde «bandet ham om skam» sa han. Hans skreddar let likevel saka falla då godtfolk gjekk hardt imellom.

Om Per Henrikson var frå Hebnes veit me ikkje. Det bur ein Henrik på Hebnes i 1563. Er då kalla jordeigande bonde med 18 m. sm. Det var nok ikke i Hebnes han åtte dette. Mor til Per Henrikson var Anbjørg Eriksdtr. frå Steinsland i Hjelmeland. I 1624 er ho oppført som eigar av 6 m. sm. i Steinsland. I 1617 står Per Hebnes som eigar av 12 m. sm. i Steinsland. Det ser ut til at kona til Per Hebnes var frå Tuntland i Hjelmeland. I 1626 paktar Per Hebnes 9 m. sm. i Tuntland til Erik Gauteson for 9 rd. Dette godset var kona hans sitt gods.

Me kjenner ein son til Per Henrikson, Henrik Person, som i 1632 får 1.bygsel på Steinnes på Finnøy 9 vett korn «som Hans Halvorsen fradøde.» Ga 24 rd. Henrik Person var g. m. enka Anna Ellingsdtr.

Per Henrikson må vera avliden ikr. 1630. Det er mogeleg at enka med barna sat med bruket nokre år etter. Kjenner ikkje nokon brukar av Storstov før ikr. 1640 då Johannes Olson overtok.

2. Johannes Olson

Byrkjeland overtek si odelsjord i Hebnes Storstov ikr. 1640. Det var 1 l. sm. 9 sp. korn. Men han bygsla også resten av odelsjorda, så tilsaman bruka han 2 l. sm. 18 sp. korn.

Johannes Olson var son av Ola Ormson Byrkjeland og soneson av Orm Olson Hebnes-Skiftun. I skiftet etter mor si ikr. 1640 får han utlagt m. a. 1 l. sm. 9 sp. korn i Storstov i arv. Ikr. 1660 er Johannes Olson avliden. Barn:

a.Ola Johannesson f. ikr. 1638.

b.Lisbet Johannesdtr.

3. Ola Johannesson

f. ikr. 1638 overtek Storstov etter faren. Det ser ut til at det er berre halve Storstov han frå først av brukar. Jon Tøtland hadde tilpanta seg dei 9 spann kornskyld som Ola Johannesson var odelsmann til. På den måten fekk Jon Tøtland bygselretten til Storstov. Andre halvpart av Storstov bygslar han bort til Ola Olson Hebnes. Som før nemnd i innleidinga om Storstov var ikkje Jon Tøtland heilt nøgd med leiglendingane sine. Ola Olson har truleg slutta av i Storstov og er truleg den same Ola Olson Hebnes som i 1706 bur på Høyvikberget 72 år gamal. I 1666 er han oppført i Storstov 32 år gamal.

Ola Johannesson brukar etterpå heile Storstov 2 l. sm. 3 vett korn.

Etter jordeboka 1661 eig Ola Johannesson 1 l. sm. 9 sp. korn i Hebnes Storstov, ½ l. sm. i Klette i Hardanger, 1 l. sm. i Ruglebarm og ½ pd. sm. i Egeland. Etter jordeboka 1670 eig han 1 l. sm. i Hebnes, ½ pd. sm. i Egeland og 18 m. sm. i Haug. Av den laup smør i Hebnes eig truleg fremleis søstera Lisbet ½ pd. sm. 1 futerekneskapen frå 1670 heiter det om Hebnes Storstov: 2 l. sm. 3 vett korn. Ola eig 2 ½ pd. sm. og søster hans ½ pd. sm. Jon Tøtland 1 l. sm. 3 vett korn. I 1687 eig Børge Tøtland 1 l. sm. 1 ½ vett korn, Odd Hauge 1 ½ vett korn og Lisbet Johannesdtr. 1 ½ pd. sm. Resten eig brukaren Ola Johannesson.

Ola Johannesson døydde i 1709 70 år gamal. Enka etter han var Magla Eriksdtr., dotter av Erik Soland.

Etter Ola Johannesson er avliden får enka Magla Eriksdtr. i 1711 eit pantebrev på 1 l. sm. 1 ½vett korn i Storstov av Børge Tøtland. Pantebrevet lydde på 120 rd. Det var full verdi av jordegodset etter den tids jordprisar og må vel nærmast reknast for kjøp. Iallfall kom jordegodset 2 l. sm. 3 vett korn seinare til å fylgja brukarane av Storstov.

Ola Johannesson og Magla Eriksdtr. hadde barna:

a. Johannes Olson f. 1675, marinesoldat I 1701, døydde ugift.

b. Stein Olson f. 1677, bonde seinare i Storstov.

c. Anna Olsdtr. g. m. Håvard Nilsson frå Mehus i Bygda.

d. Magla Olsdtr. døydde ugift.

Magla Eriksdtr. grl. 11. jan. 1712 72 år gamal.

4. Håvard Nilsson

f. ikr. 1681 på Mehus i Bygda, vart 15. jan. 1708 g. m. Anna Olsdtr. i Storstov. Då mora Magla Eriksdtr. døydde laut Anna overta bruket i Storstov. Begge brørne hennar og mannen med var ute i marinetenest. Anna Olsdtr. fekk nok å stå i med styr og stell på den store garden. I tillegg fekk ho ei bot på 1 rd. 12 sk. fordi ho kom for tidleg i barselseng. Bota var ikkje betalt i 1712, då vart ho påny minna om dette, om ho ikkje nå betalte skulle det takast i nam av hennar gods.

I 1713 møter ho opp på vårtinget på Hebnes og klagar seg over at mannen hennar Håvard Nilsson ikkje vert friteken for militærtenesten:

Allersist fremkom for retten Anna Olsdtr. boendes her på Hebnes, som bruker 3 1. sm. mindre 18 m., og sig høyligen beklaget at hennes mann Håver Nilsen har vært i Kgl. May.s tjeneste for reservesoldat over 3 ½ års tid. Imidlertid har hun strævet og holdt ved gården. Men formedels mangel på mannskap har hun ingen dreng kunnet bekomme til tjeneste. Ei heller har hun nu flere folk enn to tjenestepiker og et lidet barn. Foregav at dersom bemeldte hennes mann Håver Nilsen ikke skulle bli allernådigst bevilget og tillatt å komme her hjem igjen, er hun umulig god for lenger å kunne bruke gården, som mestedelen er deres eget odelsgods, langt mindre skatte og skylde for den, men med hennes lille barn må fra hus og gård i armod og fattigdom. Herpå var hun et tingsvitne begjærendes.»

Anna Olsdtr. måtte vente heile sitt liv på at mannen skulle få lov å koma heim. Den eldste broren Johannes døydde derute, og den andre broren Stein kom heim etter ho var død. Likeeins mannen Håvard Nilsson. Det var den store nordiske ufred så alle våpenføre menn var ute. Arbeidskrafta på gardane var klein, helst gamle menn og vanføre ungdom.

Anna Olsdtr. døydde i 1718. Øystein Halvarson i Bygda er vitne i ei odelssak om Storstov i 1770, han er då 88 år gamal og vitnar at Anna Olsdtr. måtte pantsetja mykje av garden den tid mannen Håvard var utkommandert. To år etter kona Anna Olsdtr. var lagt i grava kom Håvard Nilsson heim. Håvard flytte til husmannsplassen Sørvik under Fuglestein og gifte seg påny. Stein Olson overtok Storstov. Eit barn let Anna etter seg, Ola Håvardson, seinare bonde i Storstov.

5. Stein Olson

(3 b) f. 1677 hadde vore ute som matros i den store nordiske ufred i mange år. Broren Johannes døydde i krigen. Ikr. 1718 kom han heim og overtok då odelsgarden Storstov.

I eit tingsvitne eller attest utskriven av sorenskrivar Røder i 1726 provar Stein Olson at han i året 1718 hadde innløyst ikkje berre foreldra sitt odelsgods i Storstov, 1 1. sm. 1 1 ½ vett korn, men åg innløyst til seg og sin familie retten til godset i Storstov, 1 1. sm. 1 ½ vett korn, av Ola Fuglestein og andre som godset var panta til. Han meinar han frå 1718 var fullkommen eigar av Hebnes Storstov, når det som søstera Anna hadde arva også var innløyst i 1726.

Stein Olson var gift med Gjertrud Evertsdtr. Truleg var det ei han hadde teke med seg heim utanfrå ein stad. Ekteskapet var barnlaust. Han døydde i 1727. I skiftet etter han arvar enka halvparten og søstera Magla og søstersonen Ola Håvardson andre halvpart. Søstera Magla Olsdtr. døydde ugift og Ola Håvardson tok heile arven etter henne.

6. Bjørn Klengson Marvik

f. 1697 gifte seg med enka etter Stein Olson Gjertrud Evertsdtr. Dei bruka Storstov etterpå. Bjørn hadde før vore gift med Ingrid Tjerandsdtr. Kalvik. Ingrid levde berre eit par år etter dei var gifte. Ho let etter seg ein son Tormod Bjørnson som seinare kom til åbu på Bratland i Refsbygda. Stor etterslekt.

Bjørn Klengson hadde hatt bruk i Marvik før han kom til Storstov. Med Gjertrud Evertsdtr. hadde han ingen barn.

Ola Håvardson var oppvoksen i Storstov og var helst der og etter faren Håvard Nilsson var oppattgift og flytt til Sørvik. Ola gjekk i Storstov, kytte, som alle odelsgutar, med Bjørn at det var nå han, Ola Håvardson, som var rette odelsmann til Hebnes Storstov. Meinte nok helst at Bjørn burde flytte derifrå så snart som råd var. Men Bjørn godsnakka med han, det var nå så at han var rette odelsmann, «men du let meg nok bu her mine dagar ut» hermer dei etter han.

Gjertrud Evertsdtr. hadde garden i helming og ingen kunne driva henne frå garden så lenge ho levde. Bjørn sat trygt i Storstov til så lenge. Men det bar så til at Bjørn Klengson døydde før kona. Han døydde i 1735 38 år gamal. Kona Gjertrud er det skifte etter i 1742. Einaste arving var ei søster som arva 21 1/12 , m. sm. i Storstov. Dette vart i skiftet innløst av Ola Håvardson.

7. Ola Håvardson

f. 1707 fekk overta Storstov i skiftet etter Bjørn Klengson i 1735. Han skulle betala alle kreditorar i skiftet og hadde rett til i tur og orden å løysa inn det som enka sat med.

Ola Håvardson talte pengane opp og la dei på bordet. Likeeins løyste han i 1742 inn det som søster til Gjertrud Evertsdtr. hadde arva i Storstov.

Men nokon pengesterk mann var likevel ikkje Ola Håvardson. Det kosta å løysa inn Storstov og Ola måtte. låna pengar Største lånet fekk han av prost Blix på Jelsa. Prosten fekk pant 1 2 pd. 16 m. sm. 1 ½ vett korn og bygselretten over garden. Dermed kom Ola Håvardson til å sitja som leiglending på sin eigen odelsgard.

Tinget vart ofte halde på Hebnes. Serleg fjerdingstinget, men ofte åg skipreidetinget. Det var Hebnes Nordhus som var den gamle tingstova. Men truleg var husa større og betre i Storstov så det vart meir og meir vanleg å halda ting der. Øvrighet og tingsålmuge tok det tilslutt som gjeve at i Storstov skulle tinget vera. Ola Håvardson møter på tinget og klagar over dette. Totri dagar før kvart ting må han med huslyd flytta ut av våningshuset og rydda bort alt innbu. Når tinget var slutt måtte dei flytta alt på plass igjen, det tok like lang tid. Dessutan var det til stor skade og hindring for arbeidet på garden å ha heile tingsålmugen rekande rundt på garden 2-3 dagar. Sengplass måtte dei òg skaffa.

Alle som var tilstades på tinget var samde om at Ola Håvardson hadde stor ulempe av tinghaldet, og vart samde om at han skulle ha en skilling årleg av kvar for dette.

Ola Håvardson fekk i 1735 kgl. løyve til å gifta seg med tremenningen sin Berta Nilsdtr. Tysse. Farfar hennar Syvert Hausland var bror til farfar til Ola Håvardson Nils Nilsson Mehus i Bygda. Barn:

a.Anna Olsdtr. f. 1736, død s. å.

b.Stein Olson f. 1737, g. m. Marta Knutsdtr. Tjoland i Fosen, busett Våge i Karmsund.

c.Nils Olson f. 1742, død 1761.

d.Anna Olsdtr. f. 1740, budde i Karmsund.

e.Håvard Olson f. 1744.

f.Ola Olson f. 1750.

Ola Håvardson vart grl. 30. nov. 1755. Enka Berta Nilsdtr. bruka garden etterpå. Men i 1760 er ho avliden.

Godset i Hebnes Storstov var mykje utpanta i buet etter Berta Nilsdtr. Det som prost Blix hadde i pant var gått over til sorenskrivar Barth i Knutsvik, 1 1. 1/12 m. sm. 9 spann korn. Peder Ormson Fister på vegne av kona si Kari Halvarsdtr. åtte 11 ½ m. sm. 9 spann korn. Simon Osmundson Hebnes på vegne av kona Mari Jonsdtr. 1 pd. 6 m. sm. Sonen Stein Olson åtte 10 5/21 m. sm. Tilsaman 2 1. sm. 3 vett korn.

To av sønene til Ola Håvardson var svake. I skiftet etter mora, styrt av sorenskrivar Barth, vart det sett av 20 rd. som skulle nyttast til å setja opp ei stova åt dei på garden, elles skulle dei ha tilsyn av dei som bruka Storstov.

Då Stein Olson berre åtte 10 5/12 m. sm. i Storstov vart det vedteke at desse ikkje skulle skiljast ut or bruket. Stein skulle få 30 rd. 1 ort 16 sk. for odelen. For resten av Storstov skulle det betalast 349 rd. 2 ort 18 sk. Tilsaman for heile garden 400 rd. dansk courant.

Ingebret Ingebretson Foldøy kjøpte Storstov for 350 rd. Stein Olson ville ikkje gå lenger enn til 300 rd. Dessutan ser det ut som morbror hans, Torbjørn Nilsson Berakvam, talde han frå åkjøpa. Trudde vel ikkje at Stein ville greia seg økonomisk. Stein 'sjølv seier at han har ikkje så mykje mot at Ingebret skal få garden då Ingebret skal gifta seg med Stein sitt søskenbarn Berta Larsdtr. Hamra, og Stein trur dei svake brørne hans får det betre med henne som matmor på garden enn ei heilt framand.

Ola Håvardson var den siste av Hebnes-Skiftun-Byrkjeland-Hebnes ætta i Storstov.

8. Ingebret Ingebretson

f. på Foldøy 1731 av foreldre Ingebret Mikkelson og Eli Olsdtr. får skjøte på 21. sm. 3 vett korn i Hebnes Storstov 14. april 1760. Det er sorenskrivar Barth som skriv skjøtet, og då Barth er den som eig mest i garden set han det vilkår at Ingebret skal fø for han 6 naut for ei avtala betaling. Det skulle gjelda for dei første 5 år og kunne seinare fornyast etter akkordering.

Ingebret Ingebretson hadde før hatt eit bruk på Foldøy som general Fasting då hadde kjøpt. Han flytte så til Storstov i 1760 og hadde mor si med seg. Same året vart han gift med Berta Larsdtr. Hamra. Ho døydde tri år etter, 33 år gamal.

Ingebret gifter seg påny i 1764 med Marta Olsdtr. f. 1741, dotter av Ola Andersson i Framigard. Barn:

a.Ingebret Ingebretson f. 1765, bonde Storstov.

b.Berta Ingebretsdtr. f. 1767, g. 1794 m. Knut Bjørnson Høyvik.

c.Ola Ingebretson f. 1770, g. 1797 m. enke Johanna Olsdtr. Sandvik, budde der.

d.Anna Ingebretsdtr. f. 1773, g. 1810 m. Johannes Knutson Kvam.

e.Anders Ingebretson f. 1776, død 1795.

f.Eli Ingebretsdtr. f. 1779, g. m. Halvar Ånonson Østebø.

g.Jakob Ingebretson f. 1782, g. 1803 m. Ane Nilsdtr. Hauske, forpaktar av prestegarden på Jelsa.

I 1769 prøver Stein Olson (sjå nr. 7) å ta Storstov att på odel. Men retten fann at Ingebret Ingebretson etter sine papir burde ha rett til å sitja med garden.

Ingebret Ingebretson grl. 1. jan. 1795. Skifte 16. juli s. å. Marta Olsdtr. døydde 14. des. 1819.

9. Ingebret Ingebretson

f. 1765 får skjøte av faren ikr. 1790 på halvparten av Storstov. Men då han i 1792 gifter seg med Anna Jensdtr. Tveita så overtek han Tveita og bur der. Han skjøter sitt bruk av Storstov over på faren att i 1792. Faren døydde i 1794 og frå den tid brukte mora den eine halvpart av Storstov og broren Ola Ingebretson andre bruket. Då Ola Ingebretson gifte seg i 1797 flytte han til Sandvik og Ingebret Ingebretson får igjen i 1799 skjøte på halve Storstov som broren Jakob førebels skal styra med. Ingebret bur på Tveita til 1807. Då skjøter mora Marta Olsdtr. også andre halvpart av Storstov over på Ingebret. For dette bruket skal han betala 600 rd. og folga til mora. Ingebret Ingebretson flytter då til Storstov og brukar heile garden. Han gjer den avtale med Jakob bror sin at han skal bruka Tveita førebels for 4 år.

Ingebret og Anna hadde barna:

a.Sissela Ingebretsdtr. f. 1793, g. m. Kristoffer Gudmundson, busett Tveita.

b.Ingebret Ingebretson f. 1796, bonde Storstov.

c.Marta Ingebretsdtr. f. 1798, g. 1828 m. Ola Jakobson Hebnes, busett Vormestrand.

d.Brita Ingebretsdtr. f. 1800, g. 1830 m. Ola Østenson Øie frå Sauda f. 1795. Reiste til Amerika i 1831.

e.Jens Ingebretson f. 1802, død 1803.

f.Anna Ingebretsdtr. f. 1808, g. m. Lars Aslakson Skeie i Vikedal. Reiste seinare til Amerika.

g.Jens Ingebretson f. 1814, seinare bonde i Storstov.

Ingebret Ingebretson døydde 17. febr. 1839. Enka Anna Jensdtr. døydde 31. des. 1853.

10. Ingebret Ingebretson

f. 1796 får skjøte på Storstov, 2 l. sm. 3 vett korn, av far sin 5. juni 1833. Kjøpesumen var 1000 spd. og folga.

Ingebret Ingebretson vart ikr. 1835 g. m. Margrete Olsdtr. Sandanger f. 1812.

Ingebret vart ikkje gamal. Han drukna 1837 på ei båtreis saman med Jakob Oppistov og Jakob Oddson Kjølvik. Enka Margrete fekk løyve til å sitja i uskifta bu saman med sonen Ingebret som då var 1 år gamal.

I 1839 vart ho gift med bror til første mannen sin, Jens Ingebretson.

11. Jens Ingebretson

f. 1814 får i 1839 kgl. løyve til å gifta seg med enka etter broren, Margrete Olsdtr. Dei brukte så Storstov til sonen hennar vart vaksen. Barn:

a.Inger Jensdtr. f. 1839, g. 1862 m. Johannes Steffenson Hustoft av Imsland .

b.Malena Jensdtr. f. 1842, g. 1871 m. Gunnar Nilsson i Prestestova.

c.Oline Jensdtr. f. 1847, g. 1870 m. Jens Johannesson Helland i Vikedal.

d.Marta Karine Jensdtr. f. 1849.

e. Johanna Margrete Jensdtr. f. 1851.

f. Elen Marie Jensdtr. f. 1853, g. 1877 m. Ola Larsson Bakken f. 1843.

Jens Ingebretson døydde i 1882. Margrete Olsdtr. lever år 1900 i folgehuset i Storstov og har ei dotter, Johanna Jensdtr. f. 1851, heime hjå seg.

12. Ingebret Ingebretson

f. 1836 (sjå nr. 10) fekk i skiftet etter far sin i 1839 utlagt Storstov til innløysing for 1050 spd. Han var då 3 år gamal og farbroren Jens gift med hans mor skulle styra garden til Ingebret var vaksen.

I 1856 vart han gift med Siri Tormodsdtr. Åserød f. i Marvik 1823. Ingebret overtek då Storstov, men det er mogeleg at jens har brukt ein part av garden. I 1870 skreiv Ingebret Ingebretson ut folgebrev til Jens Ingebretson og Margrete Olsdtr. Barn:

a. Engel Margrete Ingebretsdtr. f. 1856, g. m. skipper Johan Paulson Ottøy.

b. Karen Bergitte Ingebretsdtr. f. 1859, g. m. Johan Jakobson Hebnes Oppistov.

c. Anna Kamilla Ingebretsdtr. f. 1861.

d. Ingebret Ingebretson f. 1864, bonde i Storstov.

Alle bur heime i 1875. Valborg Ormsdtr. frå Røldal f. 1854 er budeie og Ola Hadleson f. 1857 er dreng.

Storstov fekk i matr. 1886 12 mark 52 øre i skyld. I 1899 vart det utskift ein part av Storstov mot Randistova. Innmarka gjekk frå Flondresjøen til nere ende av Lindalen, derfrå til Lindalsreina og til Hovemuren. Elles er grensa mot Randistova. Bruket skulle vera 1/25 av heile garden og vart sett i 50 øre i skyld. Bruket vart kalla Lindal og seld til Johan Paulscn. Hovedbruket i Storstov vart då på 12 mark 2 øre.

Ingebret Ingebretson døydde ikr. 1898-99. I skiftet etter han 15. juni 1899 skjøter enka Siri Tormodsdtr. og versonene Johan Paulsen og Johan Jakobson garden over til son og verbror Ingebret Ingebretson for 9 600 kr. og folga rekna i 5 år til 2 350 kr. I kjøpesumen var medrekna 2 hestar og all gardsreiskap verdsett til 1 200 kr.

13. Ingebret Ingebretson

f. 1864 vart ikr. 1890 g. m. Karen Johanna Olsdtr. Marvik, dotter til Ola Johannesson Marvik. Ho døydde i 1894. I skiftet etter henne i 1899 vart Storstov vurdert til 16 000 kr., buskapen til 2 000 kr. og anna lausøyra til 1400 kr. Tilsaman 19 400 kr. To barn let ho etter seg:

a. Sigrid Ingebretsdtr. f. 1891, seinare g. m. Teodor Jonson Madlastova Hebnes.

b. Ingebret Ingebretson f. 1893, seinare bonde i Storstov.

Ingebret Ingebretson gifte seg 2. gong med Serina Danielsdtr. Tveita f. 1871. Barn med henne:

c. Karl f. 1900, landhandlar Hebnes.

d. Dagfinn f. 1901, bur Nerebøen Storstov.

e. Magnus f. 1904, sagmester, bur Hebnes.

f. Karsten f. 1906, bur Stople, Sandeid.

g. Sverre f. 1908, bur Hebnes Framigard.

h. Snorre f. 1909, bur Førland, Tysvær.

i. Karen f. 1910, bur Hebnes.

j. Monrad f. 1915, bur Nerebøen Storstov.

14. Ingebret Ingebretson

f. 1893, brukte Storstov etter faren. Gift med Liva Byrkjeland, Imsland.

Litlastova (bruksnr. 2 og 3 i 1886).

Dette bruket saman med Storstov vart rekna for ein gard med felles matrikkelnr. Litlastova var det benefiserte bruk av garden. Seinare vart bruket kalla for Prestastova. Litlastova var på 2 1. sm. og bispestolen i Stavanger hadde bygselretten og inntektene av det. Bispegodset har så langt me kjenner til attende alltid vore eit særskilt bruk og aldri bruka saman med Storstov.

Det gamle matr.nr. var som for Storstov matr.nr. 11. Etter matr.utkastet 1723 sår dei på bruket 4 tn. korn og haustar 16 tn. Før hest, 10 naut og 6 sauer.

Etter matr. 1838 får heile Hebnes matr.nr. 76, Litlastova løpenr. 4. Ny skyld 4 dl. 15 sk.

Matr. 1851: Hebnes matr.nr. 58, Litlastova løpenr. 132.

I førebuinga til ny matr. som tok til i 1864 er Litlastova, som då er delt i to bruk, vurdert såleis: Prestestova løpenr. 132a, brukar Nils Ivarson. Gl. skyld 2 dl. 7 sk. Sår 1/4 tn. bygg, haustar 2 tn., 2 tn. havre, haustar

14 tn., 2 tn. poteter, haustar 14 tn. Før 4 kyr, 1 ungnaut og 10 sauer. 7 ½ mål åkerland, 15 ½ mål eng. Vurdert innmarka til 249 spd. Tillegg for dyrkningsjord 4 spd. Tillegg for lett tilkomst 55 spd. Nettoverdi av innmarka 308 spd. Beite vurdert til 160 spd. Skogen til 154 spd. Vassfall 5 spd. Heile bruket vurdert til 630 spd. Framlegg til ny skyld 1 dl. 95 sk.

Løpenr. 132b, brukar Samson Ivarson. Gl. skyld 2 dl. 8 sk. Elles er vurderinga lik som på løpenr. 132a. Brukets verdi 630 spd. Framlegg til ny skyld 1 dl. 95 sk.

Resultatet var matr. av 1886: Hebnes gardsnr. 13, Prestestova br.nr. 2 og 3. Kvart bruk får ei skyld av 2 mark 87 øre.

Likeeins i matr. av 1906.

7. august 1815 var det syns- og taksasjonsforretning over Litlastova. Det var leiglendingen då Ingebret Jakobson som kravde det.

«Hus

1 lade av standverk, tekket med næver og torv.

1 tømret fjøs dekket med torv.

1 tømret fårehus med torvtak.

1 tømret fårehus tekket med næver og torv.

1 hestestall og vedskut under et tak -tekket med næver og torv.

1 tømret ildhus tekket med næver og torv.

1 tømret svinehus tekket med halmtak.

1 tømret røkstue med torvtak.

1 tømret sengebo med torvtak.

1 tømret fæhus tekket med næver og torv.

1 liten tømret bo ved siden av røkstuen.

1 hus av standverk til å ha føl i, tekket med torv.

1 nøst tekket med bord.

Alle hus er tett omringet av de andre besitteres huse på gården Hebnes.

Den nærværende anpart jord er i alminnelig grunnlendt, som følge derav tørr og sandig, likesom bøen er allevegne full av stene, der er likesom husene omringet og adspredt mellom de andre besitteres marker og akre.»

I 1855 vart Litlastova (Prestestova) delt i to like bruk.

Brukarar.

Det kan vera vanskeleg å heilt ut fastsetja kva bruk den einskilde brukar har brukt. Alle brukte Hebnes som etternamn. Me må her sjå etter kva tid kvar brukar har slutta og ny brukar komen til i lensrekneskapen. På den måten kan me koma til ei truleg rekkjefylgje av brukarar på kvart bruk.

1. Truls Olson

var brukar på Hebnes frå 1603 til 1613 og det var truleg Hebnes Litlastova han bruka. Frå Hebnes flytte han til Skjeldsnes i Sjernarøy der me seinare finn slekta.

Truls Olson i Askvik (sjå Askvik 10) er truleg soneson eller av same folket.

2. Helge Hebnes

er nemnd frå 1613 og fylgde truleg etter Truls Skjeldsnes i bygselen av Litlastova. Han bur der og i 1617, men er flytt før 1620.

3. Roald Hebnes

bur der i 1620. Han var truleg frå Tosteinbu eller Østabø. Sivert Roaldson på Tosteinbu let tinglesa eit skjøte frå Tormod Roaldson på Hebnes på gods i Østabø. Roald Hebnes var mellom dei som ikkje fekk vitna i ei sak mellom Stein Sivertson på Jelsa og herr Markus Pedersen, då han var i slekt med anten Stein eller kona hans.

Roald Hebnes døydde så brått. Mandagen 6. juni 1631 rodde han inn til Ottøy for å kjøpa inn til sonen sitt bryllaup som var fastsett til søndagen 19. juni. Hjå Sander i Ottøy kjøpte han ein kagge brennevin. Ei halv kanne øl (ca. 1 liter) kjøpte han og drakk opp med det same. Kjøpte så ei halv kanne til som han tok med seg ned til Israel i Neset, ville ha det til maten. Då han hadde fått seg mat og drukke opp ølet kom han på at han ville ha ei halvkanne til med øl, men då han berre hadde ein skilling att av pengar, bad han Israel låna seg tri skilling. Det ville ikkje Israel. Roald gjekk då opp til Sander og henta brennevinskaggen og kom attende til Israel med han. Han skjenkte Israel og gjekk så til køys. Kona i huset, Gunhild, gøymde kaggen. Då det leid til kvelds sto Roald opp, fekk kaggen sin og gjekk derifrå. Dei trudde han var rodd til Hebnes. Men då Israel i Neset kom ut neste morgon låg Roald død på tunet. Israel henta Sander i Ottøy og reiste så til Hebnes for å seia frå til folket hans.

Dette var ei sørgjeleg hending. Og sørgjelegare vart det då presten nekta å la Roald få kvila på kyrkjegarden. Roald hadde sjølv valda sin død, meinte presten. Dei laut førebels setja liket inn i kyrkjesvåla. Futen kom snøgt til Jelsa. Var det så at Roald sjølv hadde valda sin død, skulle hans bu tilfalla Kongen. Den 13. juni var det forhør i Ottøy og 17. juni fall dom på Botolfstinget på rådstova i Stavanger.

Det var sorenskrivaren for Jæren og Dalane som styrde retten. Av dei 6 lagrettesmenn var det berre Tore Bandeberg frå Jelsa. Det var innkalla 4 vitne: Per og Johannes Hebnes, Ola Askvik og Svein Tveita. Desse avla eid og vitna at Roald Hebnes dei siste 5-6 år leid av svinnsott (tæring) og hadde ofte svima av. Hadde ikkje folk vore tilstades og hjelpt han til rette då han fekk desse kava hadde han rimelegvis vore død for lenge sidan. Med omsyn til det brennevin han hadde drukke, så var det ikkje meir enn ein tint som er fjerdeparten av ei kanna. Dessutan var det ikkje sikkert han hadde drukke det heller, det kunne liksåvel ha runne ut av kaggen.

Etter desse vitneprov fann retten at saka skulle sendast til «det hæderlige kapitell», som fekk avgjera kor Roald skulle gravleggjast. Og når det er vedteke, kan saka om Roalds bu koma oppatt og då skal det verta gjort med hans eiga det som rett er.

4. Tormod Roaldson

overtok Litlastova etter faren. I lensrekneskapen er han kalla «Tormod i Lillestuen». Han svara skatt og landskyld av Litlastov til ikr. 1640. I 1642 svarar enka skatten av bruket.

5. Ola Hebnes

bur i Litlastova i 1645. Truleg er det Ola Kristenson Vormestrand som er gift med enka i Litlastova. 1645 er nemnd Ola Hebnes i Litlastov og Ola Hebnes i Hebnes Osthus. I skattelista for 1646 er enka Hebnes nemnd samstundes som Ola Hebnes òg er oppført. Det må difor vera Ola i Litlastova som er avliden i 1645-46. I 1649 er det ei enka på Hebnes som brukar 2 l. sm. Det må vera enka i Litlastov.

6. Hans Hansson

f. 1631 er komen til Hebnes i mellom 1650-60. I 1666 bur han der 35 år gamal og har sonen Hans 8 år gamal.

Det ser ut til at det har vore tungt for Hans Hansson å greia landslyld og tredjetak til bispen. I 1665 stemnes mester Christian Madsen Thausen, superintendent over Stavanger stift, inn Hans Hansson Hebnes for skyldig landskyld og tredjetak. Meinar han bør betala og ha sin gard forbrote. Hans Hebnes nektar ikkje skulda, seier han vil gjera all sin flid til betaling av det skuldige.

«Da etterdy Hans for sin armods skyld fordringen ei nekter, har han sin førstebygsel forbrudt, såvelsom hans rettigheter betale eller ved adferd av hans formue utsøkes.»

Hans Hansson sat i mange år etter dette i Litlastova. Truleg ikr. 1675 er han flytt frå Hebnes.

7. Erik Henrikson

f. ikr. 1640 på Finnøy kom straks etter Hans Hansson i bygselen av Litlastov. Truleg er han son av Henrik Person som flytte frå Hebnes til Steinnes på Finnøy i 1632 (sjå Storstov nr. 1).

Erik Henrikson vart i 1675 g. m. Torborg Olsdtr. Kingestad og busette seg på Hausken på Finnøy. Torborg døydde året etter. Ingen barn. Erik g. 2. g. 1683 m. Gjøa Bellestdotter Lausnes. Ho døydde i 1696. Barn med henne var:

a. Henrik Erikson f. 1684, død 1696.

b. Torborg Eriksdtr.

c. Arild Erikson f. 1686, død 1693.

d. Ola Erikson f. 1693.

Erik Henrikson g. 3. g. 1697 m. Anna Trulsdtr. Hovda. Med henne barna:

e. Siri Eriksdtr. f. 1698, død s. å.

f. Gjøa Eriksdtr. f. 1700.

g. Truls Erikson f. 1703, død 1704.

h. Siri Eriksdtr. f. 1705, d. s. å.

i. Anna Eriksdtr. f. 1706, død sama dag.

Erik Henrikson døydde i 1709.

8. Nils Osmundson

f. ikr. 1687 på Mehus i Bygda (sjå Mehus) bygslar Litlastova etter Erik Henrikson. På Hemnes fjerdingsting 1. juli 1711 let han tinglesa bygslebrevet sitt som er dagsett 3 1. mars 1711. Han bygslar 2 l. sm. i Hebnes som Erik før hadde brukt og nå var død. Bygselbrevet er utskrive av futen Tønder på vegne av bispen mag. Jens Birkerod. I førstebygsel betalte han 16 rd. og ei støvlehud til 1 rd.

Nils Osmundson var halvbror til Håvard Nilsson i Storstov. I 1711 vart han gift med Guri Simonsdtr. frå Foldøy (?). Ho døydde same året. Nils gifter seg då med ei enka, Siri Guttormsdtr. Med første mannen hadde ho ein son, Torgeir Auenson. Med Nils hadde ho barna:

a.Guri f. 1712, d. s. å.

b.Guri f. 1714, d. s. å.

c.Berta f. 1715, g. m. Øystein Jonson Bandeberg.

d.Guttorm f. 1720, seinare bonde på Hausken, Finnøy.

Det er skifte etter Siri Guttormsdtr. 1747. I 1758 bur Nils Osmundson hjå dotter si på Bandeberg. Han er grl. 9. des. 1761, 85 år gamal.

9. Ola Knutson

f. ikr. 1719 på Nedre Eiane i Hjelmeland får bygsla Litlastova då Nils Osmundson hadde sagt opp bruket i 1747.

«Biskop Jacob Kærup bøgsler Ole Knudsen Segedal 2 1. sm. i Hemnes som Nils Osmundsen før har brugt og nu opsagt. Stavanger 25-5-1747. På Kærups vegne Laurits Smith.»

Ola Knutson var g. m. Talborg Jonsdtr. Indre Eiane i Hjelmeland. Dei brukte Litlastova til 1759. Då flytte dei til Eiane og fekk seg bruk der. Eldste sonen deira, Knut Olson, brukte seinare Indre Eiane. Ein son til Knut att, Jon Knutson, kom seinare til Bjødland u. Østhus i Bygda.

Ola Knutson vart grl. 4. febr. 1773. Valborg Jonsdtr. er det skifte etter 15. juli 1791. Barn som då lever:

Knut,

Jon,

Åge,

Ola,

Marta,

Valborg,

Kari

Magla.

10. Jakob Ingebretson

f. 1721 på Foldøy, son av Ingebret Mikkelson, bygslar Litlastova av bisp Jens Christian Spidberg i 1759. Jakob set bumerke sitt 1. 1. S. under bygselbrevet. Bispen var verfar til general Fasting på Foldøy, så det er mogeleg Jakob har fått eit forhands løfte på bygsla på Hebnes når Litlastova vart bygselledig. Jakob Ingebretson måtte avstå sitt bruk på Foldøy til generalen.

Jakob Ingebretson vart i 1754 g. m. Berta Kristensdtr., dotter til klokkaren Kristen Isakson. Barn:

a.Ingebret Jakobson f. 1755, bonde etter faren i Litlastov.

b.Kristen Jakobson f. 1757, bonde Ringstveit i Nedstrand.

c.Isak Jakobson f. 1760.

d.Jakob Jakobson f. 1764, bonde Ytre Åserød.

e.Liva Jakobsdtr. f. 1764. g. m. Ola Olson Framigard.

f.Eli Jakobsdtr. f. 1767, g. 1. m. Odd Oddson Kjølvik, g. 2. m. Haldor Larsson Kjølvik.

g.Ola Jakobson f. 1774, truleg han som kom til Foldøy, Frøken-Ola.

Jakob Ingebretson døydde i 1777, Berta Kristensdtr. i 1800.

11. Ingebret Jakobson

f. 1755 får bygselbrev på 2 l. sm. i Litlastova av bisp Tybring 4. mars 1791.

Ingebret vart i 1798 g. m. Sissel Torsdtr. f. 1776, dotter av Tore Halvarson Saga u. Romsbotn. Barn:

a.Jakob Ingebretson f. 1802, bonde på bruket etter faren.

b.Thor Ingebretson f. 1805, busett Hebnes.

c.Brita Ingebretsdtr. f. 1799, g. 1833 m. Jan Jakob Gjersing på Sand.

d.Brita Ingebretsdtr. d. y. f. 1808.

e.Liva Ingebretsdtr. f. 1812.

Ingebret Jakobson døydde 1820. Det er skifte etter Ingebret og Sissel i 1831.

12. Jakob Ingebretson

f. 1802 får bygselbrev av Tarald Bahr på vegne av bispestolen i Kristiansand i 1834.

I 1845 får han kjøpa bruket sitt, kgl. skjøte same året. Kjøpesum 805 spd. og visse avgifter til bispestolen. Jakob Ingebretson lånte 805 spd. av statskassen. Litlastova vart frå først på 1800 talet meir og meir kalla for Prestastova. Det er mogeleg at Prestastova også tidlegare har vore brukt i munnleg tale, serleg kanskje av hebnesbuen.

Jakob Ingebretson vart i 1833 g. m. Anna Haldorsdtr. Kjølvik f. 1815. Barn:

a.Ingebret Jakobson f. 1834, busett Nedstrand (?).

b.Haldor Jakobson, busett Hellevikneset.

c.Ola Jakobson f. 1838.

d.Sissel Jakobsdtr. f. 1841.

e.Jakob Jakobson f. 1843.

f.Lars Jakobson f. 1845.

g.Svein Jakobson f. 1848.

h.Hans Jakobson f. 1851.

Det vart vanskeleg å greia seg for Jakob i Prestestova. I 1850 går bruket til auksjons. Jakob Jakobson Åserød kjøper bruket, men sel det same tid til Lars jonasson

På sine gamle dagar levde Jakob og Anna som husmannsfolk på Hebnesberget. Der døydde Anna Haldorsdtr. i 1876.

13. Lars Jonasson

f. 1806, son av Jonas jonasson Tysse, kjøper Prestestova av Jakob Jakobson Åserød i 1850. Mot 1.prioritet i bruket fekk Lars låna 583 spd. i statskassen. Resten av kjøpesumen, 236 spd., fekk han låna av verbror sin, Knut Rasmusson Lovra, mot 2.prioritet.

Lars jonasson var gift med Gitlaug Rasmusdtr. Lovra.

Det var ikkje rart økonomisk med Lars Tysse i Prestastova. Renter og avdrag var det vanskeleg å ordna i rette tid. Hausten 1854 gjekk Prestastova igjen til auksjon. For å berga noko av sitt 2.prioritets lån baud Knut Rasmusson og fekk tilslaget for 631 spd. 12 skilling.

Lars og Gitlaug hamna tilslutt på Erøyholmen der båe døydde. Dei hadde sønene

Jonas og

Lars Johan som reiste tilsjøs, og dottera

Margrete.

14. Knut Rasmusson

Lovra, f. 1822, vart i 1847 g. m. folgekona i Økstra, Kari Bjørnsdtr. Knut var skipsbyggjar og segla med jekta si Arken Om han flytte til Hebnes etter han hadde kjøpt Prestastova er uvisst. Han selde bruket i 1857 til Nils Ivarson og segla attende til folgestova i Økstra. I 1870 leverte han sitt konkursbu til skifteretten.

15. Nils Ivarson

f. 1814 i Jondal i Hardanger, kjøpte Prestastova i 1857 for 500 spd. Han kom då frå Vikane i Strandebarm og var nett gift med Herborg Pedersdtr., 20 år gamal. I eit tidlegare ekteskap hadde han tre barn som fylgte med til Hebnes

a.Gunnar Nilsson f. 1845, g. 1871 m. Mallin jensdtr. Storstov.

b.Ragna Nilsdtr. f. 1847, g. m. Bjørn Knutson Askvik.

c.Ivar Nilsson f. 1850, g. 1879 m. Inger Laurense Tormodsdtr. Madlastova (12 c).

Med Herborg Pedersdtr. hadde han barna:

d.Guri Helene f. 1861, g. m. Gudmund Gudmundson Randistova.

e.Marta Serina f. 1866.

f.Nilla Birgitte f. 1870.

I 1855 var det utskiftning i Prestestova. Bruket vart delt i to like store bruk. Skylda på dei to nye bruk vart 2 dl. 7 sk. og 2 dl. 8 sk. Det eine bruket vart seld til Samson Ivarson og Odd Pederson.

Nils Ivarson brukte seinare sin halvpart av Prestestova. Bruket hans fekk i matr. 1886 br.nr. 2 av Hebnes med matr.skyld 2 mark 87 øre.

I 1891 sel han bruket til verson sin Gudmund Gudmundson for 2 000 kr. og årleg folga.

16. Gudmund Gudmundson

f. 1852, son av Gudmund Larsson i Randistova, var g. m. Guri Helene Nilsdtr. Gudmund og Guri Helene bur der år 1900. Dei har då barna:

a.Hilda f. 1882, busett Rennesøy.

b.Nils f. 1886, reiste til Amerika, men kom seinare attende.

c.Gudmund f. 1888, reiste til Amerika, døydde på Hebnes.

d.Bjørn f. 1893, busett Rennesøy.

e.Ola f. 1894, bonde Prestestova.

f.Marta f. 1890, busett Sauda.

h. ei udøypt dotter f. 1900.

I folgehuset bur i 1900 folgekona Herborg Pedersdtr. saman med dottera Nilla som er skreddar.

Bruksnr. 3 av Hebnes.

Dette var andre halvpart av Prestastova. Det var Samson Ivarson Guntveit i Strandebarm og Odd Pederson som kjøpte dette saman. Men alt året etter selde Odd Pederson sin part til Samson og flytte frå Hebnes. Presteattest 1857: «Odd Pedersen 28 år og kone Ragnille Johannesdtr. flyttet til Kvinherad i 1857 og fikk deres attest tilbake som var levert 1855.»

17. Samson Ivarson

f. 1825, g. m. Brita Pedersdtr. f. 1825, sat med halve Prestastova til 1874. Då sel og skjøter dei bruket over på Jakob Andreas Ingebretson Holmen u. Vatland for 900 spd. Barn:

a.Helene f. 1855. d.Anne Serine f. 1861.

b.Berta f. 1857. e.Anne Marie f. 1863.

c.Lars Johan f. 1859. f.Peder Johan f. 1870.

Samson Ivarson med kona og barn reiste til Fjellberg prestegjeld i 1874.

18. Jakob Andreas Ingebretson

f. 1841, g. m. Mari Larsdtr. Kolstø i Erfjord f. 1846, kom då til Prestastova. Han var av storstovfolket på Hebnes. Farfar hans var Jakob Ingebretson Hebnes Storstov (sjå Storstov 8 g.). Mari Larsdtr. var dotter til Lars Gauteson Kolstø. Jakob Andreas brukte helst Andreas som fornamn. Barn:

a.Anne Marie Andreasdtr. f. 1872, g. m. Kristoffer Foldøy.

b.Margrete Kristine Andreasdtr. f. 1875, g. m. Tomas Korneliusson Hammaren (Mehus i Bygda).

c.Marie Andreasdtr. f. 1880.

d.Tomine Severine Andreasdtr. f. 1882.

e.Lars Andreasson f. 1886, U. S. A.

f.Johanna Aletta Andreasdtr. f. 1889.

g.Inger Andreasdtr.

I. skiftet etter Jakob Andreas Ingebretson i 1899 fekk enka Mari Larsdtr. utlagt garden gr.nr. 13 br.nr. 3 av skyld 2 mark 87 øre for takstsum 5 745 kr. Truleg døydde Mari Larsdtr. straks etter.

19. Tomas Korneliusson

Hammaren f. 1876 vart gift med Margrete Andreasdtr. i Prestastova f. 1875. Han bur der i år 1900. Tomine Andreasdtr. f. 1882 og Lars Andreasson f. 1886 var tenestefolk. Ein son hadde dei i 1900:

Kornelius Tomasson f. 1900.

Morfar til Tomas, Torbjørn Olson Hammaren, bur hjå dei i 1900, er då kalla føderådsmann.

Barn fødd etter 1900 er:

Andreas,

Arne,

Trygve,

Ingvald,

Toralf,

Ingeborg.

Hebnes Nordhus, bruksnr. 4 og 5.

Hebnes Nordhus var på 2 l. sm. og var krongods. Kongen sette inn bygselmenn på Nordhus, som var einmannsbruk til ikr. 1650. Då vart garden delt i to like bruk med ei skyld på 1 laup smør på kvar. Desse to bruka er det som seinare vart kalla Oppistova og Madlastova.

I 1661 gjekk alt krongodset i Jelsa, og i Ryfylke elles, over til admiral Ove Gjeddes arvinger. Ove Gjedde hadde lånt kongen mange pengar og krongodset vart sett i pant. I 1661 var Ove Gjedde død og arvingane kravde å få overta pantegodset som dei og fekk same året. Ein Oberst Fredrik Gersdorf var g. m. dotter til Ove Gjedde og han kom til å overta alt godset i Jelsa, også Hebnes Nordhus.

Då oberst Gersdorf i slutten av 1600 talet tok til å selja av godset sitt i Norge, kjøpte lagmann Niels Christensen Hebnes Nordhus.

Kammerråd og tollar Joakim Ebbel åtte seinare Hebnes Nordhus og selde godset i 1756 til dei to brukarane på Nordhus. Kjøpesumen var 115 rd. for kvart bruk.

I ein designasjon over kongens gods i Ryfylke 1633 heiter det om Hebnes Nordhus at garden var på 2 l. sm. Er fjerdingstingstad. Elles utan lunnar. Førstebygsel vart sett til 9 rd. av kvar laup smør.

Etter matr. 1649 og 1668 er Hebnes tatt under eit som ein gard og gjev oss ikkje høve til å vita noko om dei einskilde bruk.

Etter matr.utkastet 1723: Hebnes Nordhus 2 l. sm. Sjølegd. Har skog til husreparasjon og ei bekkekvern. Ordinær å vinna. Jakob brukar 1. l. sm. Sår 3 ½ tn. og haustar 29 tn. korn. Før 1 hest, 14 naut og 9 sauer. Kristen Olson det same.

Etter matr. 1838 får Hebnes (utan Klovning) matr.nr. 76. Nordhus får løpenr. 5 og 6. Matr.skylda vart 4 dl. 15 sk. for Oppistov og 4 dl. 4 ort 18 sk. for Madlastova.

Etter matr. 1851: Hebnes matr.nr. 58, Nordhus løpenr. 133 og 134. Same matr.skyld som i 1838.

I førebuinga til ny matr. som tok til i 1863 vart Nordhus vurdert såleis: Løpenr. 133, Madlastova, eigar Tormod, gl. skyld 4 dl. 4 ort 18 sk. Sår 7/10 tn. bygg, haustar 5 ½ tn. 6 ¼ tn. havre, haustar 42 tn. 5 tn. poteter, haustar 35 tn. Før 1 hest, 8 kyr, 5 ungnaut og 30 sauer. 20 mål åkerland og 49 mål engslått. Innmarka vurdert til 726 spd. Tillegg for dyrkningsjord 55 spd. Tillegg for lett adkomst 142 spd. Tillegg for lett å bruka 143 spd. Tilsaman for innmarka 1 066 spd. For beite 162 spd. Skogen 176 spd. For vassfall 15 spd. Heile brukets verdi 1 420 spd. Framlegg til ny matr.skyld 4 dl. 4 sk.

Løpenr. 134 og 136b (ein lut av Randistova), Oppistova, eigar Jakob. Gl.skyld 4 dl. 1 ort 4 sk. Sår ½ tn. bygg, haustar 5 tn. 5½ tn. havre, haustar 45 tn. 7 tn. poteter, haustar 50 tn. Før 1 hest, 8 kyr, 5 ungnaut og 30 sauer. 22 mål åkerland, 66 mål engslått. Innmarka vurdert til 750 spd. Tillegg for dyrkningsjord 15. Tillegg for lett adkomst 155 spd. Tillegg for lett å bruka 156 spd. Tilsaman for innmarka 1076 spd. For beite 202 spd. Skogen 176 spd. Vassfall 15 spd. Heile brukets verdi 1470 spd. Framlegg til ny matr.skyld 4 dl. 21 sk.

Resultatet var matrikkelen av 1886: Hebnes gardsnr. 13. Madlastova br.nr. 4 av skyld 6 mark 46 øre. Oppistova br.nr. 5 av skyld 6 mark 68 øre. Det var då til Oppistova lagt til eit stykke av Randistova av skyld 13 skilling.

Same br.nr. og skyld har også desse to bruk av Nordhus i 1906.

Brukarar.

1. Olav på Hebnes.

I kronens gardsfesting i Ryfylke i 1567 står: «Oluf på Heimnes for samme jord åleie 3 års måle 1 ½ dl.»

2. Torbjørn på Hebnes

betalar tredjetak av Nordhus i 1603. I 1608 er han kalla avliden og Nordhus utleigd påny.

3. Ola Gauteson

får førstebygsel av ½ l. sm. i Hebnes Nordhus i 1603. Gav 3 dalar i 1.bygsel. I 1608 får han l.bygsel av 1 l. sm. i Nordhus som «avgangne Torbjørn påboede, gav 11 daler.» I 1612 får Olav Gauteson bygsel på ennå ½ l. sm. i Nordhus.

«som Birgitte ibm. venligen for hannem oplod.» Gav 7 dl. i førstebygsel. Denne Birgitte er truleg enka etter Torbjørn (nr. 2).

Frå 1612 sat Olav Gauteson som brukar av heile Nordhus, 2 l. sm. Kona hans var Barbara Olsdtr. (Ho er og ein stad kalla Eivindsdtr.)

Olav Gauteson er avliden i 1618. Det året og fram til 1620 betalar enka Barbara Olsdtr. landskyld og skattar av Nordhus.

4. Johannes Kristofferson

vart i 1620 gift med enka Barbara på Hebnes Nordhus. Han betalar førstebygsel med 20 dl. «Er han således forundt etterdi hun var en fattig kvinne med mange små barn.» Men året etter måtte han ut med 2 dl. «fordi han lå fortidlig med sin festekvinne.»

Johannes Kristofferson bruka Nordhus i omlag 30 år. I matr. 1649 er han kalla gamle Johannes i motsetning til unge Johannes i Storstov.

I alle dei år Johannes Kristofferson sat i Nordhus vart han ofte nytta til lagrettesmann på skipreide- og fjerdingsting.

Etter at Johannes Kristofferson var avliden ikr. 1650 vart Nordhus delt i to bruk med 1. l. sm. på kvart - Madlastova og Oppistova.

Madlastova, bruksnr. 4.

5. Ola Jakobson

f. ikr. 1626 får bygsla 1 l. sm. i Nordhus i 1653: «Stedt og fest Ole Jakobsen 1 1. sm. i denne gård Ko: Ma: tilhørende som hans moder for ham har oplatt. »

Her er vel mor skriven for vermor. Ola jakobson var nok gift med ei dotter til Johannes Kristofferson. Som dølskvinne i 1664 er nemnd Marta Johannesdtr. Hebnes. Det er mogeleg ho er kona til Ola Jakobson.

Ola Jakobson må ha vore gift ein gong seinare. Einaste son me kjenner til,

Jakob Olson, er f. ikr. 1681

og kan ikkje vera son til kona Ola Jakobson hadde i 1653. I manntalet 1666 hadde Ola Jakobson ingen søner.

Ola Jakobson døydde i 1706 87 ½ år gamal.

6. Jakob Olson

f. 1681 bygslar bruket etter faren i 1704. Bygselbrevet utskrive av lagmann Niels Christensen som då hadde kjøpt godset av oberst Gersdorf.

Jakob Olson vart 1. januar 1710 g. m. Torborg Olsdtr. Fjetland.

Jakob Olson var ute som soldat i Den store nordiske ufred. I 1716 klagar Torborg seg på tinget over at mannen hennar ikkje får lov å koma heim: «For retten fremkom Torborg Olsdtr. som bruker og gåbor 1 1. sm. her i Hemnes, og sig uendelig beklaget at hennes mann Jakob Olsen, derfra hans barndom og tildess har vært og endnu er en svak mann, ble nest avvigte juni måned kommandert å avgå med de andre bønder, så hun uten hjelp sitter igjen med 3 små børn, den eldste på 5te året, og går nu fruktsommelig med det Ode barn. I det sted andre jordemenn og en del husmenn er siden blitt hjemforlovet. Da om hennes mann bem.te Jakob Olsen ikke allernådigst skulle bevilges å hjemkomme, nødes hun med sine små børn å gå fra hus og hjem og forlate deres bygslede jord. Herom hun en attest var begjærende.»

Jakob Olson kom heim i 1718 og bruka seinare sitt bruk til ikr. 1740.

Etter Torborg Olsdtr. er det skifte i 1744. Ho let då etter seg barna:

a. Ola Jakobson f. 1711, utskreven matros i 1734.

b. Ola Jakobson d. y. f. 1713, utskrevet matros i 1734.

c. Anders Jakobson f. 1715.

d. Jakob Jakobson f. 1719, seinare bonde i Oppistov.

e. Sissel Jakobsdtr.

f. Anna Jakobsdtr. f. 1723.

7. Ola Jakobson

f. 1711 overtok bruket ikr. 1740. Han vart ikr. 1745 g. m. Jorunn Olsdtr. Ho døydde i 1761. Med henne hadde han barna:

a.Torborg Olsdtr. f. 1746, g. 1775 m. 1. Jonas Andersson Nevøy, g. 2. g. 1781 m. Truls Hadleson Kalvik.

b.Malena Olsdtr. f. 1748, g. m. Halvar Person Østerhus, Erfjord.

c.Jorunn Olsdtr. f. 1750, g. m. Eivind Eivindson Fjetland eller Hellevik.

d.Sissel Olsdtr. f. 1753, g. m. Jakob Josefson Vika på Finnøy.

e.Jakob Olson f. 1755, bonde i Madlastova.

f.Ola Olson f. 1758, g. m. Ingeborg Osmundsdtr. Kalvik, budde Hebnes.

g.Ola Olson d. y. f. 1761, døydde same året.

Ola Jakobson g. 2. g. m. Ingeborg Sjursdtr., enka etter Paul Lønning. Ingen barn med henne. Ho døydde i 1772. Ola Jakobson døydde i 1785.

Ola Jakobson fekk skjøte på bruket 1 1. sm. i Nordhus i 1756 av kammerråd Ebbel som då åtte Nordhus. Kjøpesum 115 spd.

8. Jakob Olson

f. 1755 får skjøte på bruket i skiftet etter faren i 1785. Ikr. 1790 vart han g. m. Marta Guttormsdtr. Hausken på Finnøy f. 1761. Med henne hadde han barna:

a.Ola Jakobson f. 1791, g. 1813 m. Mari Nilsdtr. Hausken.

b.Guttorm Jakobson f. 1793, d. s. å.

c.Guttorm Jakobson f. 1800.

d.Anna Jakobsdtr. f. 1795, g. 1813 m. Guttorm Nilsson Hausken.

Marta Guttormsdtr. grl. 6. januar 1816. Skifte same år. Jakob Olson gifter seg 2. g. 1820 m. Ingrid Torkildsdtr. f. 1877 på Jelsaneset. Med henne sonen

e.Johannes Jakobson f. 1820, g. 1849 m. Anna Larsdtr., dotter til Lars Olson Hebnes. Sjå «Andre oppsitjarar på Hebnes nr. 21.

Jakob Olson døydde i 1847 92 år gamal. Ingrid Torkildsdtr. døydde i 1854.

9. Ola Jakobson

f. 1791, får 12/6 1811 skjøte på bruket av faren. Kjøpesum 400 rd. dansk courant og folga til foreldra. Han vart i 1813 g. m. Mari Nilsdtr. Hausken. Barn:

a.Borghild Olsdtr. f. 1814.

b.Marta Olsdtr. f. 1818, g. 1838 m. Svein Sveinson Fjetland.

c.Anna Marie Olsdtr. f. 1820, død 1824.

d.Sissel Olsdtr. f. 1828, g. 1852 m. Ola Olson Flåta u. Framigard.

Ola Jakobson døydde i 1862, 70 år gamal. Mari Nilsdtr. døydde i 1870, 94 år gamal.

10. Svein Sveinson Fjetland

f. 1804, son av Svein Svaleson Fjetland vart i 1838 g. m. Marta Olsdtr. Madlastova (sjå nr. 9 b). Same året får han skjøte på Madlastova Kjøpesum 40) spd. og to folger (foreldre og besteforeldre).

Det var tungt for Svein å greia seg i Madlastova. Han panta garden ut så langt det let seg gjera å reisa pengar på han. Tilslutt gjekk garden til auksjon i 1851. Det var Halvar Olson Bratland og Lars Trondson Lie sym var dei stamte kreditorar og dei fekk tilslaget for 1000 spd. Desse bruka aldri garden, men sel han året etter til Kolbein Kristofferson for 1175 spd. Skjøte dat. og tgl. 22/5 1852. Barn fødd på Hebnes:

a.Anne Marie Sveinsdtr. f. 18+0.

b.Magla Sveinsdtr. f. 1844.

c.Ola Sveinson f. 185 1.

Svein Sveinson døydde på Hebnes i 1858? 53 år gamal. Marta Olsdtr. Madlastova døydde i 1883.

11. Kolbein Kristofferson

bruka Madlastova i to år. I 1854 sel han bruket til Tormod Jonson.

12. Tormod Jonson

f. 1806 i Sand, son av Jon Larsson Østabø, seinare Tysselandslia, vart i 1851 g. m. Anna Tormodsdtr. Ilstad f. 1822. Dei kjøpte først eit bruk på Kingestad på Finnøy. Derifrå kom dei i 1854 til Hebnes. Tormod Jonson betalte 1 300 spd. for Madlastova og den folga som kvilde på bruket. Barn:

a.Jone Tormodson f. 1852, bonde Madlastova.

b.Anna Tormodsdtr. f. 1855, g. m. Ivar N. Kleiberg.

c.Inger Laurense Tormodsdtr. f. 1857, g. m. Ivar Nilsson (sjå Litlastov (Prestestova) nr. 15 c).

d.Marta Teodora Tormodsdtr. f. 1860, g. m. Bjørn Rødne.

e.Anne Serine Tormodsdtr. f. 1867, g. m. Knut Tovson Bjørnevåg.

I skiftet etter Tormod Jonson i 1896, han døydde i 1889, skjøter arvingane Madlastova, gardsnr. 13 br.nr. 4 av skyld 6 mark 46 øre, over på Jone Tormodson for 3 600 kr. og årleg folga til mora Anna Tormodsdtr. rekna i 5 år til 1 250 kr.

13. Jone Tormodson

f. 1852, g. m. Marta Johanna Olsdtr. f. 1847 frå Ytre Høyvik. Ein son, Teodor Olai Jonson f. 1887. Jone Tormodson g. 2. g. m. Berta Hadlesdtr. Eikehauen.

14. Teodor Jonson

f. 1887, g. m. Sigrid Ingebretsdtr. Storstov, brukte Madlastova etter faren.

Oppistova, bruksnr. 5.

15. Ola Olson

f. ikr. 1606, son av Ola Gauteson (nr. 3), overtek halvparten av stedfaren Johannes Kristofferson sitt bruk Nordhus Hebnes i 1653: «Førstebygsel 1653: Fest Oluf Olufsen en løb sm. Ko: Ma: eiende, som hans moder for ham oplod. Gav 20 rd.»

Truleg var Ola Olson gift to gonger. Den

Ola Olson

som i 1660 åra brukar ein part av Storstov, i 1666 32 år gamal, er truleg son hans i første ekteskap. Andre kona var Gunhild Houskuldsdtr. Steinsland i Hjelmeland. I 1664 har han sønene

Ola 3 ½ år og

Houskuld 1 ½ år gamal.

Ola Olson Hebnes Nordhus er død ikr. 1670. Enka Gunhild gifter seg oppatt med Johannes Jakobson.

16. Johannes Jakobson

f. ikr. 1640, er komen til Hebnes Nordhus i 1672, då gift med enka etter Ola Olson. Einar Houskuldson Steinsland kallar Johannes for sin verbror, gift med søster hans.

I militærrulla 1673 er Ola og Johannes Jakobssøner oppført som brukarar av Hebnes Nordhus. Kanskje er dei brør. Om Ola jakobson sjå Nordhus nr. 5, brukar av Madlastova.

Gunhild Houskuldsdtr. døydde i 1700, 67 år gamal. Johannes jakobson i 1702, 64 år gamal. Barn:

a.Jakob Johannesson f. ikr. 1671, gift og bur på Hebnes i 1701, har då ein son Rasmus 2½ år gamal. I 1706 bur han som husmann i Kathabn og har tri søner, Rasmus, Johannes og Henrik.

b.Ola Johannesson f. ikr. 1675, bonde i Oppistov etter faren.

c.Samuel Johannesson f. ikr. 1676, utanlands i 1701.

17. Ola Olson

f. ikr. 1662, son av Ola Olson nr. 15, brukte truleg ein lut av Oppistov i 1686. I tingboka 1686 står: «Ola Olsen Hemnes, landbonde på oberst Gersdorf gods, hadde betalt Nattis Tanche for leiermål 12 rd.»

Me finn ikkje meir om han og han er truleg tidleg flytt frå Hebnes.

18. Ola Johannesson

f. 1675 (sjå nr. 16) vart i 1707 g. m. Brita Andersdtr. Ho var då enke etter Isak Haugen (kanskje Isak Sivertson Bratland). Med Isak hadde ho ei dotter, Anna, f. 1704, seinare gift til Lie i Refsbygda.

Ola Johannesson døydde i 1718. Barn:

a.Gunhild f. 1707.

b.Sønnøve f. 1713.

Enka Brita Andersdtr. gifter seg så med Kristen Olson.

19. Kristen Olson

f. 1697 i Sildeli, son av Ola Kristenson, fekk då han var gift med enka Brita Andersdtr. bygselbrev på 1 l. sm. i Nordhus, bygsla av dåverande eigar Søren Nilsen Sandborg. Førstebygsel var 8 rd. Brevet datert 10. mai 1719.

Brita Andersdtr. grl. 1733. Skifte 20. november same år. Med Kristen hadde ho ingen barn.

Kristen Olson gifte seg 2. g. m. Ingrid Simonsdtr. Foldøy. Med henne barna:

a.Berta Kristensdtr. f. 1735, g. m. Jakob Sjurson Aksnes av Avaldsnes.

b.Simon Kristenson f. 1737, død ugift (eller barnlaus).

Kristen og kona flytte truleg frå Hebnes ikr. 1745.

20. Jakob Jakobson

f. 1719 (sjå Nordhus nr. 6 d) overtek Oppistov av Hebnes Nordhus ikr. 1745. Han vart i 1745 g. m. Helga Olsdtr. Byrkjeland i Imsland f. 1722.

Det var kammerråd og tollar Joakim Ebbel som då åtte Hebnes Nordhus, kjøpt av Søren Nilsen Sandborg, son av lagmann Nils Christensen. I 1766 sel kammerråd Ebbel bruket til Jakob Jakobson. Pris 115 rd. 20 rd. skulle betalast kontant, resten fekk han ein panteobligasjon på. Jakob og Helga hadde barna:

a.Torborg Jakobsdtr. f. 1745, g. m. Daniel Klungtveit, Nedstrand.

b.Kirsti Jakobsdtr. f. 1747, g. 1781 m. Gunnar Olson Eide, busett Bjørnevåg.

c.Jakob Jakobson f. 1749, bonde Oppistov.

d.Ola Jakobson f. 175 1, g. m. Eli Andersdtr. Askvik, var skulehaldar, døydde i1799.

e. Helga Jakobsdtr. f. 1755, g. 1777 m. Jocum Nilsson, busett Lund i Sjernarøy.

f. Johannes Jakobson f. 1758, g. m. Sissel Thorsdtr. Rødne, busett Vormestrand.

g. Anna Jakobsdtr. f. 1761, død 1797, truleg ugift.

h.Ola Jakobson d. y., truleg død ugift.

Det er skifte etter Jakob Jakobson i 1779. Enka Helga Olsdtr. og dei nemnde barn lever etter han.

21. Jakob Jakobson

f. 1749 får i 1781 skjøte på Oppistov av mora Helga Olsdtr. Kjøpesum 210 rd. Han vart i 1782 g. m. Åse Knutsdtr. Kålstø i Erfjord. Barn:

a.Helga Jakobsdtr. f. 1783, g. m. Halvar A. Østebø.

b.Jakob Jakobson f. 1785, bonde Oppistov.

c.Knut Jakobson f. 1787, død barnlaus før mor si i 1819.

d.Torborg Jakobsdtr. f. 1790, g. 1821 m. Knut Olson Døsja.

e.Anna Jakobsdtr, f. 1793, g. 1823 m. Mikkel Olson Hebnes.

f.Helga Jakobsdtr. d. y. f. 1796, g. m. enkemann Halvar A. Østebø.

g.Sissel Jakobsdtr. f. 1800, g. 1825 m. Ånon Olson Dalen av Sjernarøy.

h.Ola Jakobson f. 1804, busett Vormestrand., g. 1. g. m. Marta Ingebretsdtr. Storstov., g. 2. g. m. Gunla Danielsdtr. Haug frå Tysvær, g. 3. g. m. Siri Gautesdtr. d. e. Hellevik.

Jakob jakobson døydde i 1810, Ase Knutsdtr. i 1819.

22. Jakob Jakobson

f. 1785 får skjøte på Oppistov i 1812. Brukets verdi sett til 400 rd. dansk curant. Han vart i 1818 g. m. Margrete Olsdtr. Håland i Erfjord f. 1796. Barn:

a.Jakob Jakobson f. 1819, bonde Oppistov.

b.Gunla Jakobsdtr. f. 1820, g. 1851 m. Osmund Johannesson Soland.

c.Rasmus Jakobson f. 1826, g. 1873 m. Margrete Knutsdtr. Vikedal i Vikedal. Kjøpte og busette seg på Amdal i Nedstrand.

d.Ase Helene Jakobsdtr. f. 1828, g. m. Halvar Lie.

e.Margrete Jakobsdtr. f. 1837, gift og busett Talgøy, Sjernarøy.

Jakob Jakobson drukna på ei båtreis i 1837 saman med Ingebret Storstov. Enka sat i uskifta bu og styrde garden til 1853. Då er det skifte etter Jakob Jakobson. Margrete Olsdtr. døydde 3. januar 1868, 71 år gamal.

23. Jakob Jakobson

f. 1819 får heimelsbrev på Oppistov i skiftet etter faren i 1853. Vurderingssum 720 spd. 94. sk

I 1852 vart han gift med Marta Karina Gudmundsdtr. Håland f. 1832. De var søskenbarn. Marta Karina døydde i 1854, 23 år gamal. Ho let etter seg to barn:

a.Johanna Margrete Jakobsdtr. f. 1852, seinare gift med Osmund Osmundson Erøy.

b.Jakob Jakobson f. 1854, han døydde straks etter mora 6 veker gamal.

I skiftet etter Marta Karina var jordegodset i Oppistov auka med 13 skilling. Det var ein part av Randistova som Jakob Oppistov hadde kjøpt. Dette saman med 4 dl. 15 sk. i Oppistov vart utlagt enkemannen Jakob Jakobson for 729 spd. 4 ort 13 sk.

Jakob Jakobson gifte seg oppatt i 1857 med Sissela Hermannsdtr. Fuglestein f. 1837. Med henne hadde han barna: